Apel o pilną interwencję w sprawie wytycznych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska dotyczących wpływu lądowej energetyki wiatrowej na awifaunę
Sz. P. Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Sz. P. Miłosz Motyka
Minister Energii
Szanowna Pani Minister,
Szanowny Panie Ministrze,
Stowarzyszenie Energii Odnawialnej z dużym niepokojem obserwuje prowadzony przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (dalej: „GDOŚ”) proces konsultacji projektu „Wytycznych dotyczących wpływu lądowych farm wiatrowych na awifaunę”. W ocenie Stowarzyszenia, projekt w obecnym kształcie stanowi próbę administracyjnego zatrzymania rozwoju lądowej energetyki wiatrowej w Polsce poprzez tworzenie sztucznych barier regulacyjnych, które nie mają oparcia w obowiązujących przepisach.
Zaproponowane rozwiązania – w szczególności nadmierne i nieuzasadnione rozszerzenie stref wyłączeń, sztywne bufory przestrzenne, istotne rozszerzenie obowiązków monitoringowych oraz arbitralne kryteria oceny aktywności ptaków – nie znajdują wystarczającego uzasadnienia naukowego. Ich zastosowanie w praktyce może doprowadzić do paraliżu procesu inwestycyjnego, uderzając zarówno w rozwój odnawialnych źródeł energii, jak i w cele transformacji energetycznej oraz konkurencyjność gospodarki. Jest to tym bardziej niepokojące, że kierunek ten pozostaje w sprzeczności z deklaracjami administracji rządowej dotyczącymi usprawnień proceduralnych, które miały wspierać – a nie hamować – rozwój OZE.
Wytyczne powinny stanowić wsparcie dla organów administracji, inwestorów i ekspertów środowiskowych w prawidłowym stosowaniu obowiązujących przepisów, a nie tworzyć nowe obowiązki czy ograniczenia bez podstawy prawnej. Oceny przyrodnicze i decyzje środowiskowe winny opierać się na indywidualnych, naukowo uzasadnionych analizach, zgodnych z zasadą proporcjonalności oraz z celami polityki klimatycznej i energetycznej Unii Europejskiej.
W obecnym kształcie projekt Wytycznych nie przysłuży się ochronie środowiska – przeciwnie, poprzez mnożenie wymogów, wydłużanie procedur i wprowadzanie irracjonalnych, oderwanych od realiów koncepcji metodycznych doprowadzi do spowolnienia transformacji energetycznej i pogorszenia stanu środowiska.
Obecny kształt wytycznych wymaga ponownej, pogłębionej oceny – zarówno pod względem proporcjonalności i realnej skuteczności proponowanych rozwiązań, jak i zgodności z kierunkiem polityki rządu w obszarze transformacji energetycznej, bezpieczeństwa dostaw oraz rozwoju gospodarczego. Równie ważne jest właściwe wyważenie tych celów z ochroną przyrody, w tym ochroną gatunków i siedlisk ptaków.
Mając na uwadze powyższe apelujemy o podjęcie interwencji mającej na celu zapewnienie:
- pełnej transparentności procesu konsultacji – pilne udostępnienie pełnego tekstu aktualnego projektu wytycznych przez GDOŚ. Konsultacje prowadzone w oparciu jedynie o fragmenty tego dokumentu nie spełniają standardów rzetelnych konsultacji i nie pozwalają na jego kompleksową ocenę;
- kontynuacji dialogu w formule merytorycznej – organizację kolejnych spotkań konsultacyjnych, z zapewnieniem reprezentacji właściwych ekspertów, z jasnym trybem zgłaszania uwag, sposobem ich rozpatrywania oraz dostępem do całej aktualnej wersji projektu wytycznych;
- weryfikację terminu wdrożenia – termin publikacji ostatecznej wersji wytycznych, która zgodnie z deklaracjami GDOŚ planowana jest na marzec br., jak również brak transparentności procesu konsultacji nie pozwalają na kompleksową, merytoryczną ocenę tego dokumentu. Minimalny racjonalny okres na przeprowadzenie takiej oceny powinien wynosić co najmniej 3 miesiące od publikacji kompletnego dokumentu;
Mając na uwadze, że skutki wdrożenia przedmiotowych wytycznych będą daleko idące i wykraczają poza ochronę przyrody, ingerując w bezpieczeństwo energetyczne, możliwość i tempo realizacji polityki klimatycznej, rozwój gospodarczy i realizację celów OZE, w naszej ocenie konieczne jest włączenie się Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Energii w proces wypracowania przedmiotowych wytycznych.
Jednocześnie deklarujemy gotowość do udziału w spotkaniach poświęconych wytycznym oraz do zapewnienia wsparcia merytorycznego – w szczególności poprzez przedstawianie konstruktywnych uwag, analiz i recenzji przygotowanych przez specjalistów.